Kimliği Oluşturan Değerler Nelerdir? Bizi Biz Yapan Küçük Büyük Parçalar
Kimliği Oluşturan Değerler Nelerdir? Sorusu Aslında “Ben Kimim?” Sorunun Kuzenidir
İnsan bazen aynaya bakıp sadece saçının dağıldığını, gözlerinin uykusuz olduğunu ya da üzerindeki tişörtün artık emeklilik yaşına geldiğini fark eder. Ama işin derin tarafında aynanın sorduğu başka bir soru vardır: “Sen gerçekten kimsin?”
İşte tam burada karşımıza şu soru çıkar: Kimliği oluşturan değerler nelerdir?
Bu soru ilk bakışta biraz ciddi, biraz da üniversitede felsefe dersinde tahtaya yazılmış gibi durabilir. Hatta insanın içinden “Ben daha kahvemi içmedim, kimlik analizine sonra geçsek?” deme isteği gelebilir. Fakat aslında kimliğimizi oluşturan şeyler her gün yaşadığımız küçük anların içinde saklıdır.
Ben İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak bu konuyu düşündüğümde aklıma önce büyük laflar değil, küçük sahneler geliyor. Mesela arkadaş grubunda herkes kahkaha atarken en yüksek sesi çıkaran kişi olup eve dönünce “Acaba bugün söylediğim o espri saçma mıydı?” diye üç saat düşünen kişi olmak gibi…
Dışarıdan bakınca rahat, içeriden bakınca düşünce maratonuna katılmış bir insan modeli. Kısacası İzmir sıcağında dondurma yerken bile hayatı sorgulayabilenlerdenim.
Kimlik dediğimiz şey sadece ismimiz, yaşımız, mesleğimiz ya da nerede yaşadığımız değildir. Bunlar kimliğimizin görünen tabelalarıdır. Asıl içeride çalışan sistem ise değerlerimizdir.
Değerlerimiz Kimliğimizin Gizli Motorudur
Merhabalar! Ciga olarak “Kimliği oluşturan değerler nelerdir” konusunda aklınızdaki soruları yanıtlamak için buradayız.
Bir insanın kim olduğunu anlamak için sadece söylediklerine değil, seçimlerine de bakmak gerekir. Çünkü değerler çoğu zaman konuşmaz, davranışlarımızın içine gizlenir.
Örneğin bir arkadaşınız size “Ben dürüst biriyim” diyebilir. Bu güzel bir cümledir ama asıl hikâye, zor bir durumda gerçeği söyleyip söylemediğinde ortaya çıkar.
Kimliği oluşturan değerler nelerdir diye düşündüğümüzde karşımıza birçok temel unsur çıkar:
- Dürüstlük
- Saygı
- Sevgi
- Sorumluluk
- Merhamet
- Adalet anlayışı
- Özgürlük tutkusu
- Hayata bakış şekli
- Aile ve arkadaşlık bağları
- Kişisel hedefler ve hayaller
Bunların hepsi bizi oluşturan küçük parçalar gibidir. Bir yapboz düşünün. Her parça tek başına çok büyük görünmeyebilir ama eksik olduğunda ortaya çıkan görüntü tamamlanmaz.
Çocuklukta Atılan Kimlik Tohumları
Kimliğimizin ilk parçaları çocukluk döneminde oluşmaya başlar. Ailemizden öğrendiklerimiz, mahallede yaşadıklarımız, öğretmenlerimizin söyledikleri ve arkadaşlarımızla kurduğumuz ilişkiler zamanla karakterimizin temel taşlarını oluşturur.
Mesela küçükken annemin “Yaptığın işin arkasında dur” sözü, yıllar sonra benim için sorumluluk duygusuna dönüştü.
Tabii çocukken bunu böyle anlamıyordum.
O zamanlar tek düşündüğüm şey şuydu:
“Ödevimi yapmadığımı nasıl açıklayacağım?”
Çocuk aklıyla büyük hayat derslerini anlamak biraz zor. İnsan önce oyuncak arabasını kaybettiği için ağlıyor, sonra yıllar sonra kaybettiği fırsatların peşinden koşuyor. Hayat gerçekten garip bir öğretmen.
Çocuklukta gördüğümüz davranışlar, gelecekte nasıl biri olacağımız konusunda önemli izler bırakır. Sevgi dolu bir ortamda büyüyen biri daha kolay empati kurabilir. Sorumluluk verilen biri kendi kararlarının arkasında durmayı öğrenebilir.
Arkadaşlıklar Kimliğimizi Sessizce Şekillendirir
İnsan sosyal bir varlıktır. Yani tek başımıza “Ben buyum” demek kolaydır ama bizi asıl gösteren ilişkilerimizdir.
Arkadaş ortamında herkesin farklı bir rolü vardır.
Birisi sürekli plan yapar.
Birisi her şeyi geç kalır.
Birisi grubun psikoloğu olur.
Birisi de benim gibi hem herkesi güldürür hem de gece yatağa girince günün tüm konuşmalarını tekrar oynatır.
“Acaba o espri fazla mıydı?”
“Bunu neden söyledim?”
“Beş yıl önce söylediğim şeyi hâlâ hatırlıyor olabilirler mi?”
Beynin bazen gereksiz dosyaları açma konusunda inanılmaz bir yeteneği var. Bilgisayar olsa “depolama alanı doldu” uyarısı verirdi.
Arkadaşlıklarımız bize kendimizi gösteren aynalar gibidir. Kimin yanında rahat olduğumuz, kimlerle vakit geçirmek istediğimiz ve insanlara nasıl davrandığımız kimliğimiz hakkında çok şey söyler.
Kültür ve Yaşadığımız Şehir Kimliğimizi Etkiler mi?
Kesinlikle etkiler.
İnsan yaşadığı yerden, gördüğü manzaradan, duyduğu seslerden bile etkilenir.
İzmir’de yaşamak mesela bana biraz daha sakin olmayı, hayatın küçük anlarından keyif almayı öğretti. Kordon’da yürürken insanların acele etmeden sohbet ettiğini görmek, bir çay eşliğinde saatlerce konuşmanın hâlâ değerli olduğunu hatırlatıyor.
Bazen arkadaşlarla oturup basit bir sohbet ediyoruz. Konu önce futboldan açılıyor, sonra ekonomiye geliyor, sonra çocukluk anılarına dönüyor.
Bir bakıyoruz gece olmuş.
Bir arkadaş:
“Biz burada hayatı mı çözüyoruz?”
diye soruyor.
Diğeri cevap veriyor:
“Yok, sadece çay içiyoruz ama kendimizi önemli hissediyoruz.”
Belki de kimlik dediğimiz şey tam olarak böyle anlarda oluşuyor. Büyük olaylardan çok küçük deneyimlerin birikimiyle…
Hayaller ve Hedefler Kimliğin Geleceğe Bakan Yüzüdür
Bir insanın kimliği sadece geçmişinden oluşmaz. Geleceğe dair düşündükleri de onun önemli bir parçasıdır.
Hayallerimiz bize yön verir.
Bir kişi yeni bir iş kurmak isteyebilir.
Başka biri dünyayı gezmek isteyebilir.
Bir diğeri ailesiyle huzurlu bir hayat kurmayı en büyük başarı olarak görebilir.
Burada doğru ya da yanlış yoktur. Çünkü herkesin başarı tanımı farklıdır.
Bazen toplum bize tek tip bir hayat sunmaya çalışır.
“Şunu yapmalısın.”
“Bu yaşta bunu başarmalısın.”
“Artık böyle düşünmelisin.”
Ama insanın kimliği başkalarının listesine göre hazırlanmış bir alışveriş sepeti değildir.
Kendi seçimlerimiz, kendi değerlerimiz ve kendi yolumuz bizi biz yapar.
Kendini Tanımak Kolay Değildir
Kim olduğunu anlamak bazen dünyanın en zor sorularından biridir.
Çünkü insan sürekli değişir.
Beş yıl önce sevdiğimiz şey bugün ilgimizi çekmeyebilir. Eskiden önemli gördüğümüz bazı konular artık bize anlamsız gelebilir.
Bu değişim aslında kimliğimizi kaybettiğimiz anlamına gelmez. Tam tersine, büyüdüğümüzü gösterir.
Ben de zaman zaman kendimi çözmeye çalışırken komik durumlara düşüyorum.
Mesela büyük bir karar alıyorum:
“Artık daha sakin biri olacağım.”
Aradan iki saat geçiyor.
Trafikte biri önüme kırıyor.
İç ses:
“Sakin ol.”
Ben:
“Tabii sakinim.”
İç ses:
“Ses tonun neden yükseldi?”
Ben:
“Çünkü sakinliğimi güçlü şekilde ifade ediyorum.”
İnsan bazen kendini bile ikna etmeye çalışan ilginç bir canlı.
Bu yazımızda “Kimliği oluşturan değerler nelerdir” konusunu tüm detaylarıyla ele aldık. Ciga sayfamızı takip etmeye devam edin!
Kimliği Oluşturan Değerler Nelerdir? Cevabı Her İnsanda Farklıdır
Sonuç olarak kimliği oluşturan değerler nelerdir sorusunun tek bir cevabı yoktur. Çünkü her insanın hikâyesi farklıdır.
Kimi insan için aile en büyük değerdir.
Kimi için özgürlük.
Kimi için başarı.
Kimi için iyilik yapmak.
Kimi için ise sabah kahvesini huzur içinde içebilmek bile büyük bir mutluluktur.
Kimliğimizi oluşturan şey, sahip olduklarımızdan çok neye önem verdiğimizdir.
İnsanları birbirinden ayıran şey sadece dış görünüşleri değildir. Onları farklı yapan düşünceleri, seçimleri, davranışları ve hayata yükledikleri anlamdır.
Belki de hayatın en güzel tarafı şudur: Kim olduğumuzu tamamen bitmiş bir hikâye gibi taşımayız. Her gün yeni bir cümle ekleriz.
Bazen komik bir hata ile.
Bazen büyük bir başarıyla.
Bazen de sessizce verdiğimiz küçük bir kararla…
Ve sonunda ortaya çıkan şey bizim hikâyemizdir.
Eksikleriyle, gariplikleriyle, kahkahalarıyla ve düşünceleriyle tamamen bize ait bir hikâye.